پس از الزامی شدن فناوری بیم (BIM) سطح دوم (BIM Level 2) در کشور انگلستان، این روش اکنون بهعنوان الگویی برای سراسر جهان اجرایی میشود. در نتیجه سازمانهای مختلف جهت پشتیبانی از این سامانه میبایست،برای تمامی سطوح پیادهسازی آن هزینه و زمان صرف کنند. در ادامه مقاله گاوین بونر (Gavin Bonner) را در مورد مشکلات بکارگیری این فناوری در صنعت ساختوساز میخوانید.
بیمانا: سرمایهگذاری بر روی “آموزش مهارتهای مربوط به فناوری بیم (BIM)” بخصوص بیم(BIM) سطح دوم (BIM Level 2) در سراسر جهان به امری عادی تبدیل شده است. چراکه توسعه این نوع از فناوریها فرآیندی پیچیده بوده و نمیتوان آن را در مدت زمانی کوتاه درک و پیادهسازی نمود.
الزامی شدن فناوری بیم (BIM) سطح دوم همچون چراغ راهی است که بسیاری از کشورها از آن پیروی میکنند. این در حالی است که اعمال کامل این دستورالعمل برای کشورهای کمتر توسعهیافته نیاز به صرف انرژی و آموزش بیشتری دارد. حتی ممکن است به خاطر پیچیدگیهای موجود در فرآیند اعمال آن برخی را مأیوس نماید. در سفرهایم به مناطق مختلفی در سراسر دنیا همچون خاورمیانه، ایالاتمتحده آمریکا، چین و هنگکنگ، متوجه شدم که معمولاً از رویکرد دولت بریتانیا مبنی بر الزامی شدن فناوری بیم (BIM) سطح دوم بهعنوان رویکردی سازمانیافته کپیبرداری میکنند.
“الزامی شدن فناوری بیم(BIM) سطح دوم همچون چراغ راهی است که بسیاری از کشورها از آن پیروی میکنند. این در حالی است که اعمال کامل این دستورالعمل برای کشورهای کمتر توسعهیافته نیاز به صرف انرژی و آموزش بیشتری دارد.”
فقدان آمادگی جهت پیادهسازی سطح دوم فناوری بیم
بر اساس یافتههای کتابخانه ملی فناوری بیم (BIM) در بریتانیا، بسیاری از بخشهای مختلف دولت هنوز مهیای الزامی شدن بیم (BIM) سطح دوم نیستند. بخشهای مذکور هنوز کلیه مهارتهای لازم برای این انجام این “فرآیند پیچیده” را کسب نکردهاند. از سوی دیگر فقدان این نوع از تجربهها و مهارتها به “زنجیره تأمین و تدارکات” نیز تعمیمیافته و مشخص است که این بخش به شکل ویژهای به مهارت بیشتری نیاز داد. البته با توجه به نو بودن این فناوری نتایج مذکور چندان هم تعجببرانگیز نیست.
مشکلات فوق موجب نادیده گرفته شدن بخشهایی از فرآیند فناوری بیم (BIM) شده است. مثلاً “اطلاعات موردنیاز کارفرمایان” تهیه نشده و یا بهصورت نادرست استفاده میشود. همین موضوع در مورد اطلاعات مربوط به “داراییها” نیز صدق میکند که موجب عدم درک متقابل طرفین در مورد چگونگی استفاده از فناوری بیم (BIM) پس از مرحله ساخت میشود.
آموزش و شفافیت؛ کلید موفقیت
بدیهی است که آموزش و ارتقای مهارتها از ضرورتهای بکارگیری فناوری بیم (BIM) در ساختوساز به شمار میرود. اما همچنان باید شاهد پیشرفتهای بیشتری در “چرخه حیات پروژه” با استفاده از فناوری بیم (BIM) باشیم. باید به این نکته توجه داشت که استفاده کامل از مزایای این فناوری همچون “یاریرساندن به کارفرمایان”، “اجرای صحیح زنجیره تأمین و تدارکات” و “انتقال صحیح اطلاعات”، همه و همه در گروی این پیشرفتها است. به همین دلیل میباشد که سرمایهگذاری بر روی “آموزش مهارتها” به اولویت اصلی بخشهای مختلف دولتی و همچنین “زنجیره تأمین و تدارکات” تبدیل شده است.
هماکنون پروژههای زیربنایی و استراتژیکی در بخشهای مختلف صنعت بریتانیا در حال اجرا است. سرمایهگذاریهای عظیمی در بخشهای انرژی، راهآهن و مسکن در حال اجرا بوده و این طراحان، مهندسان و پیمانکاران هستند که فناوری بیم (BIM) را در آینده بهپیش خواهند برد.
“سرمایهگذاری بر روی “آموزش مهارتها” به اولویت اصلی بخشهای مختلف دولتی و همچنین “زنجیره تأمین و تدارکات” تبدیل شده است.”
برای موفقیت این پروژههای بزرگ و همچنین دیگر پروژهها به “شفافیت بیشتری” نیاز است. در غیر این صورت، با جریانهای کاری غیرمنسجم و سردرگمیهایی روبرو خواهیم شد که اثرات مثبت الزامی شدن بیم (BIM) سطح دوم را از بین خواهد برد.
تهیه شده توسط:صابر صادقی
یکی از مهمترین مزایای بهرهگیری از فناوری بیم (BIM)، شفافیت و مدیریت کارآمد هزینهها و دارایی است. اینها شاخصههایی هستند که سرمایهگذارن را ترغیب به سرمایهگذاری و بهرهمندی از این روش نوین مدیریت پروژه میکند. شاید در نگاه اول سوال مطرح شده در عنوان این مقاله ساده به نظر برسد و گفته شود برای جذب سرمایهگذار در این شیوه تنها باید مدلهای سهبعدی، تجسم و انیمیشن ارائه داد. در ادامه مقاله آبیلاش فارگسه، معاونت توسعه کسبوکار در شرکت نیلسافت (Neilsoft) را در پاسخ به این سوال میخوانید.
بیمانا: برای پاسخ به سئوال بالا بیایید به عقب بازگردیم و از نمایی بالاتر به این مسئله نگاه کنیم. فناوری بیم (BIM)، یک ابزار قدرتمند برای برقراری ارتباط و متقاعدکردن سرمایهگذاران است. با این ابزار آنها میتوانند بازده سرمایهگذاریهای خود را سنجیده و برای سرمایهگذاری در پروژههای بالقوه بکار ببندند. این همان چیزی است که هر سرمایهگذاری به دنبال آن است. اینکه سود آنها چه مقدار است و چه زمانی به دست آنها خواهد رسید. اینکه چرا یک پروژه سرمایهگذاری بهتری از سایر گزینههای موجود است؟
برای یک سرمایهگذاری آسوده و با ضریب امنیت بالا باید از موضوعات زیر اطمینان حاصل کرد:
۱. پیشبینیهای مالی/ افزایش بازده سرمایهگذاری (ROI)؛
۲. تیم طراحی؛
۳. تیم ساخت؛
۴. بهرهبرداری / مدیریت تعمیر و نگهداری؛
موارد فوق موضوعاتی هستند که فناوری بیم (BIM)، بر روی آنها تأثیرخواهد گذاشت. مشخص است که این فناوری چیزی باارزشتر از ایجاد ارتباط در مدل را برای ذینفعان در بردارد.
پیشبینیهای مالی و افزایش بازده سرمایهگذاری
به تجربه دریافتهام که در پروژههایی با استفاده از فناوری بیم (BIM)، پروژه به شیوه تحویل یکپارچه پروژه (IPD) انجام شده است. در این شیوه هزینهها تا ۲۰ درصد نسبت به شیوههای معمول تحویل پروژه کاهش مییابد. با استفاده از فناوری بیم (BIM)، بازده سرمایهگذاری بهبود یافته و ما شاهد سرمایهگذاریهای سودآورتری هستیم. با هماهنگی سهامدارن کلیدی پروژه، تصمیمگیریها سریعتر، کنترل بر تحویل پروژه بهتر که در نهایت میتوان پروژههایی باکیفیت را به شکلی سریعتر به بازار عرضه کرد. به این ترتیب بازده سرمایهگذاری در پروژه افزایش مییابد.
تیم طراحی
بدیهی است وجود تیم قدرتمند طراحی پروژه منطقیترین و معمولترین عامل استفاده از فناوری بیم (BIM) میباشد. برای ارائه یک طرح اجرایی با کیفیتی بالا به مدیریت و هماهنگی قابل قبولی در پروژه نیاز است، که این خود منجر به کاهش خطاها و دوبارهکاریها میشود. استفاده از فناوری بیم (BIM)، طراحان را قادر به بهبود طراحیها و ایجاد ساختمانهای کارآمدتر و زیباتر میکنند و هزینههای کمتری نیز به پروژه تحمیل میکند.
تجسم سهبعدی پروژه به مشتریان و سرمایهگذاران امکان درک بهتری از پروژه داده و احساس امنیت بیشتری را ایجاد میکند. گسترش همکاریها و یکپارچگی که استفاده از فناوری بیم (BIM) به همراه دارد نه تنها زمان عمومی پروژه را کاهش میدهد بلکه دادههای قابل استنادی برای دیگر فعالیتها همانند “بهرهبرداری” و “مدیریت تعمیر و نگهداری” فراهم میکند.
گروه ساختوساز
تجربه کار با مشاوران و پیمانکاران به ما نشان داده است که مزایای استفاده از فناوری بیم (BIM)، برای پیمانکاران به مراتب بیش از کسانی است که خدمات مشاوره ارائه میدهند. پیمانکاران میتوانند از مدل فناوری بیم (BIM)، نتیجهای فراتر از استفاده از نقشههای هماهنگ حاصل از مدل جامع بیم داشته که می توان به تهیه برنامه مراحل ساخت، برنامهریزی لجستیکی، برآورد هزینهها و نیز تهیه و تدارکات، استفاده از تکنولوژی پیشساختهها و ارائه یک محیط امن کاری اشاره کرد.
من در پروژههای متعددی مشارکت داشتهام که پیمانکاران از مدل سهبعدی با جزئیات کاملی استفاده میکردند. این مدلها را مد توان”بانک اطلاعات مجازی واقعی” دانست که تمام اجزای ساختمان در آن مدل شدهاند. از سوی دیگر پیمانکاران صرفهجوییهای مستقیم و غیرمستقیمی را تا مرز ۳۰ درصد با استفاده از این راهکار گزارش دادهاند . این میزان صرفهجویی در فناوری بیم (BIM)، نسبت به روشهای سنتی بسیار قابل توجه هستند. به همین دلیل در پروژههای تحویل یکپارچه با استفاده از فناوری بیم (BIM) که به BIM/IPD مشهور هستند، سرمایهگذاران میتوانند به وضوح سرمایهگذاریهای خود را با حذف مراحل زائد ناشی از طرحهای ناکارآمد و استفاده از روشهای نوین ساختوساز بهبود دهند.
بهرهبرداری و نگهداری
هر هزینهای که صرف بخش “بهرهبرداری و تعمیر و نگهداری” میشود در واقع هزینههای است که به نوعی به هدر میرود. ساختمانهایی با طراحی بهتر و کارآمدتر، نیاز کمتری به تعمیر و نگهداری داشته و هزینههای کمتری صرف آنها میشود.
نتیجهگیری
فناوری بیم (BIM) بر روی همه معیارهای برگزیده و کلیدی در سرمایهگذاری تأثیرگذار است. استفاده صحیح از این فناوری میتواند موجب رونق در سرمایهگذاری در طرحهای بزرگ و ساختوسازهای سریع و کارآمد شود. در نهایت این خود میتواند منجر به برخورداری از یک حاشیه امنیت و اطمینان بیشتری برای سرمایهگذاری در پروژههای مربوط به ساختوساز شود.
تهیه شده توسط:سبا گودرزی
برای توسعه فناوریهای نوین در هر کشوری دو مبحث از اهمیت برخوردار هستند. نخست ارتباطات بینالمللی و دیگر بومیسازی آن فناوری با توجه به شرایط خاص اقتصادی و زیرساختهای فناوری آن کشور یا منطقه. از این رو دانشگاه ناتینگام نینگبو در کشور چین با بنیاد معتبر CIOB برای توسعه فناوری بیم (BIM) تفاهمنامهای را امضا کردهاند.
بیمانا: برای توسعه فناوری بیم (BIM) در چین و مهارتهای وابسته به آن، تفاهمنامهای رسمی بین بنیاد CIOB و دانشگاه ناتینگام نینگبو (UNNC) امضاء شده است. پس از این تفاهمنامه، اعضای “مرکز زیرساختهای شهر دیجیتالی” و “آزمایشگاه خلاقیت نوآوری” دانشگاه ناتینگام نینگبوی چین دیدارهایی از بنیاد CIOB داشتند. این دو نهاد همچنین به صورت مشترک مجوز آموزشی بنیاد CIOB را صادر کرده و با شرایط چین منطبق نمودند. این خود میتواند منجر به اشتراکگذاری اطلاعات و تبادل استعدادها بین دو طرف شود.
کریس بلیته مدیر اجرایی بنیاد CIOB (موسسه خبره ساختمان) عقیده دارد این تفاهمنامه فرصت جالبی را برای گسترش همکاری در “حیطه فناوری بیم” و “محیط ساخت دیجیتالی” فراهم میسازد.
بلیته گفت: «وجود چنین مرکز ممتازی درچین و گسترش همکاریها به ارتقای مهارتهای فنی کارشناسان چینی و حتی دیگر متخصصین بینالمللی در حیطه فناوری بیم و فناوریهای دیجیتالی، می انجامد. ما مشتاق به همکاری با دانشگاه ناتینگام نینگبو هستیم تا سطح صلاحیتهای شغلی و حرفهای خود را ارتقاء دهیم.»
تانگ (Tang) مدیر آزمایشگاه شهر دیجیتالی دانشگاه ناتینگام نینگبو گفت: «این همکاری برای آینده صنعت معماری، مهندسی و ساخت و استفاده مناسب از فناوری های دیجیتالی حیاتی است. زیرا باعث افزایش اشتیاق به یادگیری بیشتر قابلیتهای فناوری بیم و دیگر تخصصهای ساخت دیجیتالی از طریق تحقیق و توسعه و ارائه محصولات آموزشی در سطح جهانی میگردد.»
وی ادامه داد: «با وجود این همکاری در توسعه فناوری بیم (BIM) بخش ساختوساز به مرحله بالاتری از آموزش اجرایی و مدیریتی همگام با مفهومی جهانی رهنمون میشود. تیم ما مشتاق است در این زمینه به همراه بنیاد CIOB در صدر قرار گیرد.»
کریس راد (Chris Rudd) رئیس دانشگاه ناتینگام نینگبو در زمینه همکاری با بنیاد CIOB اشاره دارد که: «همکاریهای بین ما حاکی از آن است که ما چگونه از فرصتها در صنعت معماری، مهندسی و ساخت استفاده میکنیم. به واسطه همکاری در حوزههای آموزش و توسعه فناوری بیم (BIM) و تحقیق و توسعه حرفهای است که هر دو طرف میتوانند سهم قابل ملاحظهای در پرورش استعدادها در بستر فناوری بیم (BIM) داشته باشند.»
در سالهای اخیر، فناوری بیم (BIM) در کشور چین به شدت توسعه یافته است. بر اساس تحقیقات صورت گرفته بجز برای آن دسته از شرکت کنندگانی که هیچ نوع تجربهای در زمینه فناوری بیم (BIM) ندارند، آموزش کارآمد فناوری بیم (BIM) دیگر یک چالش بزرگ به حساب نمیآید.
تهیه شده توسط:شیما عبدالهی
برای توسعه فناوریهای نوین در هر کشوری دو مبحث از اهمیت برخوردار هستند. نخست ارتباطات بینالمللی و دیگر بومیسازی آن فناوری با توجه به شرایط خاص اقتصادی و زیرساختهای فناوری آن کشور یا منطقه. از این رو دانشگاه ناتینگام نینگبو در کشور چین با بنیاد معتبر CIOB برای توسعه فناوری بیم (BIM) تفاهمنامهای را امضا کردهاند.
بیمانا: برای توسعه فناوری بیم (BIM) در چین و مهارتهای وابسته به آن، تفاهمنامهای رسمی بین بنیاد CIOB و دانشگاه ناتینگام نینگبو (UNNC) امضاء شده است. پس از این تفاهمنامه، اعضای “مرکز زیرساختهای شهر دیجیتالی” و “آزمایشگاه خلاقیت نوآوری” دانشگاه ناتینگام نینگبوی چین دیدارهایی از بنیاد CIOB داشتند. این دو نهاد همچنین به صورت مشترک مجوز آموزشی بنیاد CIOB را صادر کرده و با شرایط چین منطبق نمودند. این خود میتواند منجر به اشتراکگذاری اطلاعات و تبادل استعدادها بین دو طرف شود.
کریس بلیته مدیر اجرایی بنیاد CIOB (موسسه خبره ساختمان) عقیده دارد این تفاهمنامه فرصت جالبی را برای گسترش همکاری در “حیطه فناوری بیم” و “محیط ساخت دیجیتالی” فراهم میسازد.
بلیته گفت: «وجود چنین مرکز ممتازی درچین و گسترش همکاریها به ارتقای مهارتهای فنی کارشناسان چینی و حتی دیگر متخصصین بینالمللی در حیطه فناوری بیم و فناوریهای دیجیتالی، می انجامد. ما مشتاق به همکاری با دانشگاه ناتینگام نینگبو هستیم تا سطح صلاحیتهای شغلی و حرفهای خود را ارتقاء دهیم.»
تانگ (Tang) مدیر آزمایشگاه شهر دیجیتالی دانشگاه ناتینگام نینگبو گفت: «این همکاری برای آینده صنعت معماری، مهندسی و ساخت و استفاده مناسب از فناوری های دیجیتالی حیاتی است. زیرا باعث افزایش اشتیاق به یادگیری بیشتر قابلیتهای فناوری بیم و دیگر تخصصهای ساخت دیجیتالی از طریق تحقیق و توسعه و ارائه محصولات آموزشی در سطح جهانی میگردد.»
وی ادامه داد: «با وجود این همکاری در توسعه فناوری بیم (BIM) بخش ساختوساز به مرحله بالاتری از آموزش اجرایی و مدیریتی همگام با مفهومی جهانی رهنمون میشود. تیم ما مشتاق است در این زمینه به همراه بنیاد CIOB در صدر قرار گیرد.»
کریس راد (Chris Rudd) رئیس دانشگاه ناتینگام نینگبو در زمینه همکاری با بنیاد CIOB اشاره دارد که: «همکاریهای بین ما حاکی از آن است که ما چگونه از فرصتها در صنعت معماری، مهندسی و ساخت استفاده میکنیم. به واسطه همکاری در حوزههای آموزش و توسعه فناوری بیم (BIM) و تحقیق و توسعه حرفهای است که هر دو طرف میتوانند سهم قابل ملاحظهای در پرورش استعدادها در بستر فناوری بیم (BIM) داشته باشند.»
در سالهای اخیر، فناوری بیم (BIM) در کشور چین به شدت توسعه یافته است. بر اساس تحقیقات صورت گرفته بجز برای آن دسته از شرکت کنندگانی که هیچ نوع تجربهای در زمینه فناوری بیم (BIM) ندارند، آموزش کارآمد فناوری بیم (BIM) دیگر یک چالش بزرگ به حساب نمیآید.
تهیه شده توسط:شیما عبدالهی
شرکتهای نرمافزاری آتودسک (Autodesk) و ریب (RIB) در پروژه ای مشترک، برای ارائه راهحل درباره بعد پنجم در مدلسازی اطلاعات ساختمان یا (5D BIM) همکاری میکنند. نرمافزار حاصل این همکاری شامل مجموعهای از قابلیتها ،همچون امکان مدلسازی سهبعدی با در نظرگیری برنامه زمانبندی (بعد چهارم) و همچنین مدیریت اطلاعات هزینه پروژه (بعد پنجم) را شامل میشود.
بیمانا: براساس توضیحات شرکت آتودسک، در راهکار “مدیریت اطلاعات هزینه پروژه” که همان بعد پنجم فناوری بیم (BIM)است، تمام دادههای ضروری طراحی از نرمافزار رویت (Revit) بدست میآید. سپس اطلاعات فوق در مرحله اول برنامهریزی شده و سپس در مرحله دوم در یک محیط جداگانه از نظر هزینهای نیز ارزیابی میشوند. به این شکل تنها منبع صحیح و قابل اعتماد برای تیم پروژه شکل میگیرد. این امر شرکتهای ساختمانی، صاحبان پروژه، ذینفعان ساخت، بخشهای صنعتی و زیرساخت شهری را قادر میسازد تا درک مطمئنتری از برنامههای حساس پروژه داشته باشند. که تمامی افراد درگیر را قادر میسازد نتایج کار را در همهی مراحل “چرخه حیات پروژه ” پیشبینی کنند. این مزیت برای ذینفعان پیشبینی، برنامهریزی، تخمین و تعیین هزینهها را در بردارد، به عبارت دیگر مدیریت اطلاعات هزینه پروژه تسهیل خواهد شد.
به گفته نایب رئیس شرکت آتودسک «تلاش ما ارائه یک مدل ۵ بعدی است تا ذینفعان پروژه قادر باشند برای اخذ تصمیمگیریهای حرفهای آگاهانهتر به همه اطلاعات لازم دسترسی داشته باشند.»
عمار هانسبال (Amar Hanspal) ادامه داد: «این کار موجب کاهش ریسکهای پروژه و افزایش بهرهوری در صنعت ساختوساز میشود. در واقع، این بهترین رویکرد در فناوری بیم (BIM) به شمار میآید.»
بر اساس این توافق شرکت ریب (RIB) بر روی تیم بینالمللی تحقیقاتی، توسعه و پشتیبانی خود سرمایهگذاری خواهد کرد. شرکت اتودسک نیز یکپارچهسازی فناوری بیم (BIM) با رویت (Revit) را تقویت و پشتیبانی خواهد نمود. با استفاده از این روش جدید، “هزینهها و زمان” در فرآیند طراحی و تغییرات حین کار یکپارچه خواهند شد که این امر روشهای سادهای را برای یکپارچهسازی جریانهای صحیح کاری در فرایند ساخت و در مدل اصلی بیم (BIM) بوجود میآورد.
تهیه شده توسط:علیرضا نویدمقدم