فناوری بیم (BIM) از نگاه کارفرمایان دولتی و خصوصی

بیمانا: بریتانیا به عنوان یکی از پیشگامان فناوری بیم (BIM) در صنعت ساخت شناخته می‌شود و قانون‌های اجباری و تشویقی بکارگیری از فناوری بیم، در کنار ارائه استانداردها، این کشور را به عنوان یکی از الگوهای پیاده‌سازی فناوری بیم در سطح جهان مطرح کرده است. به همین دلیل، آشنایی با نظرات دو نفر از کارفرمایان بریتانیایی، یکی مربوط به بخش دولتی و دیگری بخش خصوصی در خصوص دیدگاه آنها در مورد این فناوری می‌تواند شنیدنی باشد، که در ادامه و در قالب مصاحبه انجام شده با آنها ارائه شده است. این مصاحبه توسط McGraw Hill Construction، با ریچارد دراپر (Richard Draper) مدیر فرایند بیم در دانشگاه بیرمنگهام به عنوان یکی از دانشگاه‌های پیشرو در زمینه فناوری بیم، از بخش دولتی و درک هاگز (Derek Hughes) مدیر فنی شرکت Connect Plus M25 از بخش خصوصی انجام شده است.

چرا و چگونه برنامه‌های دانشگاه بیرمنگهام با فناوری بیم (BIM) گره خورد؟

دراپر: در ابتدا فناوری بیم (BIM) توسط یکی از مشاوران به ما معرفی شد. پس از الزامی شدن فناوری بیم (BIM) توسط دولت مرکزی بریتانیا دانشگاه ما نیز استفاده از فناوری بیم (BIM) را اجباری کرد. استفاده از این فناوری در دستور کار تمامی مشاوران طراحی قرار گرفت و بر اساس آن برنامه‌های آموزشی برای برای همه مشاوران برای ورود سریعتر آنها به این عرصه در دستور کار قرار گرفت. درواقع ما قبل از اینکه فناوری بیم (BIM) در دولت اجباری شود ما استفاده از آن را پایه‌ریزی و شروع کردیم.

تا چه میزان از این فناوری در پروژه‌هایتان بهره می‌برید؟

دراپر: ما از فناوری بیم (BIM) در طراحی و ساخت پروژه‌های جدید استفاده می‌کنیم. هم‌اکنون نیز برای مدیریت اداره و نگهداری ساختمان‌ها این فناوری را توسعه‌ داده‌ایم. درحال حاضر، اطلاعات و داده‌های فضاها را در محیط فناوری بیم (BIM) نگهداری می‌کنیم و از این طریق، آن را مدیریت می‌کنیم.
هاگز: ما به شکل وسیعی از فناوری بیم (BIM) در پروژه‌‌های ساخت جدید خود استفاده می‌کنیم. پیمانکاران ما به طور گسترده به فناوری بیم (BIM) متکی هستند. ما از این فناوری در همه پروژه‌های بزرگ ساخت و بازسازی، از این فناوری برای اهداف مختلف نظیر برنامه‌ریزی، مجسم‌سازی، آموزش و شناسایی تداخلات استفاده کرده‌ایم.

تاکنون، در چه زمینه‌هایی کارها خوب پیش رفته است؟

دراپر: کارها در تمامی حوزه‌ها به خوبی پیش رفته‌اند. ما بطور مستمر روش‌های جدید استفاده از فناوری بیم (BIM) را توسعه داده و مراحل استفاده آن را بهبود می‌بخشیم.
هاگز: فناوری بیم (BIM) برای ما بسیار کارآمد بوده است. اسکن لیزری به‌عنوان ابزار کمکی، تفاوت چشمگیری در کارایی و سودمندی این فناوری برای ما ایجاد کرده است. با استفاده از آن توانستیم اجزای ساختمانی حساس را دقیقاً مدلسازی کنیم، که تا آنجا که می‌دانیم این کار، در بریتانیا بی‌نظیر بوده است.

چالش های اصلی شما تاکنون چه بوده است؟

دراپر: مشکل اصلی تغییر باور افراد است. البته با تهیه رویه‌ها، فرهنگ‌سازی و آشناکردن آنها با این فناوری می‌توانیم تا حدودی باور آنها را تغییر دهیم. مثلاً ما استفاده پیمانکاران از سرور بیم (BIM) در فضای ابری را در کارگاه اجباری کردیم و این رویکرد تا زمان جاری شدن کامل کمی زمان برد.
هاگز: تبدیل سریع و به صرفه داده‌های (اسکن لیزری) به فایل سه‌بعدی اتوکد. تلقی مشاورین از تبدیل 3D CAD/BIM به عنوان کاری خاص و زمان‌بر و نیازمند به واحدهای ویژه است. در حالیکه اینکار باید بخشی از مجموعه توانایی‌های یک متخصص ترسیم به کمک کامپیوتر باشد. اما وضعیت به گونه‌ای است که ما در موقعیت مشابه روزهای اولیه کار با CAD هستیم.

"موفقیت در فناوری بیم (BIM)" را چگونه تعریف کرده و آن را می‌سنجید؟

دراپر: در نظر من اوج موفقیت فناوری بیم (BIM) زمانی حاصل می‌شود که ما به یکپارچگی کامل در سازمان دست پیدا کنیم. یعنی به جایگاهی که مدیریت دارایی‌ها بتواند جهت امور روزمره خود از اطلاعات مدلسازی شده استفاده کند و دیگر تنها به‌عنوان واحد جدایی از تیم بیم (BIM) به آن نگریسته نشود. هرچقدر سیستم‌های مدیریت دارایی‌ها بیشتر توسط مدل‌های جدید اطلاعاتی در سامانه فناوری بیم (BIM) تغذیه شوند ما شاهد یکپارچگی بیشتر و موفقیت بیشتری هستیم.
هاگز: زمانی می‌توانیم صحبت از موفقیت بکنیم که بتوانیم به نمونه سئوالات زیر پاسخ مثبت دهیم:
آیا داده‌ها و ابزارها به خوبی مورد استفاده قرار می‌گیرند؟ اگر چنین است به چه میزان؟ آیا می‌توان یک محاسبه ساده نشان داد که فناوری بیم (BIM) حداقل هزینه اضافی ایجاد نمی‌کند؟ و از همه مهمتر، آیا کاهش ریسک محسوس و قابل اطمینان است؟

توصیه‌ شما به کارفرمایان همتای خود چیست؟

دراپر: بگذارید از آخر این فرایند شروع کنیم. شما از این فناوری چه می خواهید؟ واقعا می‌خواهید برای مدیریت اداره و نگهداری ساختمان با آن چه کنید؟ تیم نگهداری شما به چه اطلاعاتی برای دسترسی سریع نیاز دارند؟ به چه داده‌هایی نیاز دارند که به سامانه بیم (BIM) الحاق شود؟ در آخر فکر می‌کنم ساختار سامانه فناوری بیم (BIM) و ساختار اطلاعات نگهداری و بهره برداری (O&M) باید با یکدیگر تطبیق داده شوند.
هاگز: فناوری بیم (BIM) مدتی است که به بخش لاینفکی از فرایند ساخت و نگهداری تبدیل شده است. شما می‌توانید از موارد کوچک شروع کنید اما مهم است که از جایی شروع کنید. خوب است که آن را یک زنجیره تأمین و تدارکات معتبر بدانیم که در سراسر فرایندها تأثیرگذار است.

انجمن مهندسی دیجیتال شرکت اتودسک را به‌عنوان اولین شریک خود اعلام کرد

به گزارش بیمانا موسسه ارائه مجوز خدمات مهندسی ساختمان (CIBSE) یکی از مراکز معتبر ارائه مجوز در صنعت ساختمان است که شرکت اتودسک را به‌عنوان شریک خود انتخاب کرده است.
بر اساس نظر کارشناسان این همکاری مشترک قدم بزرگی فراروی جامعه دیجیتال خواهد بود. به این ترتیب اعضای انجن نه تنها از رویدادهای پرطرفدار در این حوزه آگاه می‌شوند بلکه به مصالح مهندسی دیجیتال و نمایه شده در سایت نیز دسترسی خواهند داشت.
استیو باتلر، مدیر راهبردی صنعت شرکت اتودسک، در این زمینه اظهار کرده است: «ما بلافاصله متوجه شدیم که این انجمن می‌تواند ما را به کاربران خود نزدیک‌تر کند همچنان که موجب بهبود ارایه خدمات مهندسی موسسه CIBSE می‌شود.»
کارل کالینز، مشاور انجمن مهندسی دیجیتال نیز گفت: «ما از ورود یکی از بزرگترین فروشندگان نرم‌افزار خدمات ساختمانی به انجمن خوشحال هستیم و منتظریم تا با آنها و دیگران وارد همکاری شده تا توانایی‌های مهندسی دیجیتال را در بخش‌مان تقویت کنیم.»

چه کسانی با استفاده از فناوری بیم (BIM) درآمد بیشتری کسب می‌کنند؟

بیمانا: فناوری مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)، موجب بهره‌وری بیشتر در همه ابعاد صنعت ساختمان می‌شود. با استفاده از فناوری بیم (BIM)، صرفه‌جویی مالی، کاهش هزینه‏‌های نیروی انسانی و کاهش بار مالی پروژه هم برای سازنده و هم برای کارفرما به شکل مشخصی امکان‌پذیر می‏‌شود. از سوی دیگر حرکت به سمت مدلسازی سه‌بعدی، خود نیازمند سرمایه‌گذاری بوده اما سئوال اصلی آن است که با توجه به این سرمایه‌‏گذاری چگونه این فناوری می‌تواند هزینه‌های مصرفی پروژه را کاهش دهد؟
معمولاً نزد فعالان اقتصادی میزان سود با میزان بازگشت مالی محاسبه می‌شود. ساده‌ترین روش برای محاسبه ضریب بازگشت مالی رابطه زیر است: ROI=(G-C)/C
در این فرمول ROI بیانگر ضریب بازگشت سرمایه است. هزینه صرف شده با نماد C و درآمد حاصل از سرمایه با نماد G نشان داده شده است. اگر خارج قسمت این رابطه بزرگتر از 1 باشد به معنی سودآوری سرمایه‌گذاری صورت گرفته است. ازآنجاکه هزینه‌های کار تنها محدود به مخارج و پرداخت‌های عادی و روزمره نمی‌شود، بنابراین محاسبه بازگشت مالی در پروژه‌های کار شده با استفاده از فناوری بیم (BIM) ساده نیست.
هزینه کار در هر پروژه برابر زمان و میزان کاری است که صرف تکمیل ساختمان می‌شود. بنابراین تنها راه کاهش مخارج و سودآوری در صنعت ساختمان آن است که یکی از این دو عامل و یا هر دوی این عوامل کاهش پیدا کنند. این همان کاری است که با استفاده از فناوری بیم (BIM) به شکلی مدون و سیستماتیک انجام می‌شود.
حال یکبار دیگر سئوال ابتدایی را به یاد می‌آوریم. با این وجود در فناوری بیم (BIM) چه گروهی سود بیشتری را کسب خواهند نمود؟ جالب است بدانید که این سئوال از دهه 80 میلادی ذهن بسیاری را درگیر خود کرده است. یعنی همان زمانی که میزهای نقشه‌کشی و ماشین‌های تحریر جای خود را به نرم‌افزارهای CAD و سیستم‌های پردازش کلمات داده بودند. همواره یک پاسخ ساده به این پرسش وجود دارد؛ همه سود خواهند برد، چون همه از مزیت صرفه‌جویی در هزینه‌‏ها سود خواهند برد.

معماران

استفاده از فناوری بیم (BIM) موجب کارآمدی بیشتر و دقت بالاتر در تمامی مراحل انجام کار می‌شود. اگر اشتباهی در مراحل انجام کار توسط معماران صورت پذیرد به سادگی قابل جبران بوده و می‌‏توان آن را اصلاح نمود. لازم به ذکر است در فرآیند انجام طراحی برخی از المان‌ها مانند درب‌ها، پنجره‌ها و موارد مشابه باید بارها با سعی و خطا طراحی کرد. در چنین مواردی فناوری بیم (BIM) امکان کپی و جای‌گذاری مکرر المان‌های طراحی شده را در موقعیت‌های لازم ایجاد کرده و زمینه بازتولید طراحی‌ها را در طرح نهایی امکان‌پذیر می‏‌سازد.

ادامه مطلب...

هماهنگی برای پیاده‌سازی فناوری بیم (BIM)

به گزارش بیمانا در این جلسه هم‌فکری، قاسم قربانعلی‌زاده معاونت برنامه‌ریزی و مهندسی و دیگر اعضا و مدیران سازمان مجری ساختمان‌ها و تأسیسات دولتی و عمومی حضور داشتند از توضیحات و پیشنهادات تعدادی از دست‌اندرکاران فناوری بیم (BIM) در کشور مطلع شدند.

سازمان، مجری اصلی پروژه‌های ملی کشور است

در ابتدای جلسه قاسم قربانعلی‌زاده، سازمان مجری ساختمان‌ها و تأسیسات دولتی و عمومی را متولی ساخت پروژه‌های ملی کشور از جمله مصلای تهران، توسعه مجلس شورای اسلامی و بسیاری از بیمارستان‌های کشور معرفی کرد. در ادامه معاونت برنامه‌ریزی و مهندسی، سازمان متبوع خود را بی‌اطلاع را فناوری بیم (BIM) ندانست و عنوان کرد که در طول 40 سال فعالیت این سازمان نیروهای متخصص و مدیر در سطحی بسیار بالا مشغول به فعالیت بوده‌اند و با مباحث روز فناوری آشنایی دارند. از این رو «در جلسات همفکری بهتر است پیشنهادات به‌صورت عملی و اجرایی عنوان شود و از مباحث تئوریک اجتناب گردد.»
در ادامه حامد مانی‌فر با بیان اینکه سازمان مجری با موضوع فناوری بیم (BIM) بیگانه نیست، گفت: برگزاری چنین جلساتی برای این است که در نقطه آغاز کاربست و پیاده‌سازی فناوری بیم (BIM)، همه دست‌اندرکاران دستاوردهای خود را مرور کنند و به یک زبان مشترک برسند.
مدیرکل دفتر مقررات ملی افزود: با شناختی که از سازمان مجری دارم این سازمان درصدد است با ابزارهای نوین ساخت‌وساز از دریچه‌های جدیدی به پروژه‌های کشور نگاه کند. نمونه آن نیز توسعه مبحث HSE در سال 97 است. با برنامه‌ زمان‌بندی که در این زمینه وجود دارد همه دستگاه‌ها باید به موقع به این مبحث ورود پیدا کنند و اصول HSE را در سازمان‌های خود پیاده‌سازی کنند.
مانی‌فر با اشاره به جشنواره‌ HSE که در اسفندماه سال جاری با حضور وزیر راه و شهرسازی برگزار خواهد شد گفت: در سال گذشته تنها 5 شرکت توانستند حداقل‌های HSE را برآورده سازند و ستاره تعالی را اخذ کنند. اطمینان داریم با برنامه‌ریزی که انجام دادیم در سال جدید دستگاه‌های بیشتری حداقل‌ها را برآورده سازند.
وی در خاتمه گفت: با وجود نیروهای متخصص سازمان و جدیتی که نسبت به فناوری بیم (BIM) وجود دارد به پیاده‌سازی آن در سازمان اطمینان داریم. فناوری بیم (BIM) یک بستر همکاری بین همه ارکان درگیر در یک پروژه است. از همین رو برای بهره‌مندی از آن همه ذینفعان باید به هم‌فکری و تعامل با یکدیگر برای پیاده‌سازی آن که امروز جزو ملزومات صنعت ساخت است همقدم شوند.

 ادامه مطلب...

شبیه سازی اصوات ساختمان با واقعیت مجازی

بیمانا: شرکت کاندال (شرکت مشاوره چند دیسپلینی) این فناوری را، واقعیت اکوستیک مجازی (VAR) نام نهاده است، "مدلسازی محاسبات صوتی" با "واقعیت مجازی تصویری" در دوربین های اکولوس ریفت (Oculus Rift) تلفیق شده است. به این ترتیب کارفرمایان و اعضای تیم طراحی می‌توانند ضمن حرکت در مدل مجازی ساختمان اصوات موجود در فضا را نیز تجربه کنند.
ابزار واقعیت اکوستیک مجازی تلفیقی است از نرم‌افزار شرکت کاندال (Cundall)، دوربین واقعیت مجازی اکولوس ریف (Oculus Rift) و هدفون. بنابراین، کاربران نه تنها در داخل یک ساختمان مجازی به این سو و آن سو می روند و همه موارد را می بینند، بلکه بنابر موقعیت محلی که در آن قرار دارند، چگونگی صداهای آن فضا را نیز می‌شنوند و تجربه می‏‌کنند.
به گفته اندرو پارکین، کارشناس صوت‌شناسی شرکت «فضاها بنابر جایی که فرد در آن قرار گرفته، اصوات مختلفی دارند.». کاری که شرکت کاندال انجام داده است «ساخت سیستمی است که اصوات را به کارفرمایان به گونه ای مناسب ارائه می‌کند که به‏‌خوبی متوجه آن شوند.».
برای این کار نمایش عددی و زمان‌های پژواک صدا برای آنان ضروری است، اما این کار آنان را قادر می‌سازد تا متوجه شوند صدای یک فضا چگونه صدایی است.
وی افزود: «ما از انجام یک مجموعه از محاسبات عددی و صوتی خسته کننده، به دستاوردی پویا و یکپارچه بر مبنای فضا و محل قرارگیری افراد و قابل عرضه به کارفرمایان دست یافته‌‏ایم.»

اهمیت بررسی اصوات در ساختمان

شنیدن تغییرات صدا به هنگام حرکت در فضاهای مختلف در تصمیم‌گیری‌هایی نظیر انتخاب مصالح سطوح داخلی فضا‏های مختلف تأثیر می‌گذارد و معیارهای تصمیم‌گیری را از ارقام و اعداد به برداشت‌های تجربی تغییر می‌دهد. این سیستم احتمالاً بیشترین تأثیر را در طراحی پروژه‌های تجاری بزرگ و مدارس خواهد داشت.
به گفته پارکین: «ما به کارفرمایان تاکید می‌کنیم که این یک معرفی و نمایش است نه دقیقا آنچه در واقعیت اتفاق خواهد افتاد. این سیستم برای بررسی سه یا چهار صوت بکار رفته است و اینگونه کارفرمایان می‌توانند گزینه‌های مختلف را مقایسه نموده و بر سر هزینه‌های آن تصمیم‌گیری کنند.»
ادامه مطلب...