بیمانا: حال زمان آن رسیده است که شرکتهای دانشبنیان و شرکتهای عمرانی با فناوریهای نوین برای رسیدن به راهکارهای نظارت و رصد مستمر و یکپارچه پروژه با یکدیگر همکاری موثری داشته باشند. در این میان راهکارهای فناورانه و دیجیتالی هستند که در کنار روشهای مدیریتی و نرمافزارهای مدیریت اطلاعات دست برتر را در اختیار مدیران پروژه قرار میدهند. نکته جالب آن است که در سالهای اخیر این ابزارها رشد قابل توجهی داشتهاند. در اینجا به چهار مورد از این ابزارهای هوشمند اشاره میکنیم:

برندی که این کفشها را تولید میکند Intellinium نام دارد. این کفشها این قابلیت را برای کارگران ساختمانی فراهم میکند تا پیامها را بدون دخالت دست دریافت و یا ارسال کنند. حالا فکر کنید که در کارگاه هستید و یک کارگر میتواند بدون استفاده از تلفن هوشمند پیغامی را ارسال کند. با استفاده از این کفشها هر علامت هشداری توسط انگشت پا در پوتین ارسال میشود، این خود به معنای سردرگمی کمتر در محیط کار است. بدین ترتیب هشدارهای ضروری با استفاده از حسگر قرار داده شده در قسمت انگشتان پوتین کارگر، ارسال میشود. این پوتین قادر است تا مصدومیتها و ضربات ناگهانی وارد به فرد را شناسایی کرده، موقعیت کارگر را دقیقا مشخص کرده و فوراً اعلام هشدار صادر کند. تاکنون چندین بار سازمان بهداشت و ایمنی شغلی (OSHA) گزارش کرده است که همین مصدومیتها، علت اصلی مرگ کارگران بخش خصوصی در صنعت ساختوساز بوده است.

شرکتAtlas RFID این فناوری را برروی پهپادها آزمایش کرده است. با مشارکت شرکت Bechtel این فناوری در یک واحد وسیع پردازش گاز طبیعی مورد آزمایش و بررسی قرار گرفت. بهمنظور تعیین موقیعت تجهیزات و مصالح واحدها یک پهپاد مجهز به سیستم RFID به مدت یک هفته سایت پردازش گاز را اسکن کرد. در نتیجه استفاده از این روش ۵۶ درصد هدررفت کمتر زمان و ۲۲ درصد افزایش در سرعت ثبت تعیین مکان بود. در صورت فراگیر شدن استفاده از این پهبادها، پیشرفت مهمی در ثبت موقعیت وتجهیزات و مصالح ساختمانی صورت خواهد گرفت.
این فناوری به منظور توانمندسازی و افزایش ایمنی بازرسان پلها است. قابلیتهای این فناوری بسیار جالب است. برای مثال، این روش برای پایش پلها در ایالت کارولینای جنوبی در ایالات متحده آمریکا مورد استفاده قرار گرفت. در این طرح حسگرهایی در تیرهای اصلی هشت پل تعبیه شد تا ظرفیت حمل بار هر پل تعیین شود و همچنین وضعیت وخامت کلی زیرساختها برای ارائه گزارش ارزیابی شود.
دادههای دریافتی از این پایشگرها، دپارتمان حمل و نقل کارولینای جنوبی را قادر ساخت تا با صرف تنها ۱۰۰هزار دلار ضعف یکی از این پلها را از طریق بازسازی و افزودن تجهیزات نوین بهبود بخشد. این رقم در مقابل هزینه جایگزین ۸۰۰ هزار دلاری صرفهجویی بسیار زیادی محسوب میشود.
این تنها یک مثال بود؛ درحالی که موارد بسیار دیگری وجود دارد که نشان میدهد چگونه ارتقاء پهپادها، هوش مصنوعی، رباتها و سیستمهای خودآموز در راستای تداوم به یاریرسانی کارگران برای استفاده از این فناوریها عمل میکنند و نه اینکه تنها جایگزین آنها شوند.

شرکت نوپای Bird.i با بکارگیری دو پایشگر سفارشی، رصد فرآیند ساختوساز بهکمک جمعآوری و ارسال لحظهای تصاویر ماهوارهای، تصاویر هوایی، اطلاعات پهپادها و چشماندازی از ساختوسازهای جاری در منطقه خاورمیانه را به دست آورده است.

به گزارش بیمانا با استفاده از ابزارهای واقعیت مجازی و اسکن لیزری توریسم شکل تازهای به خود خواهد گرفت. شاید در آینده برای بازدید از موزهها، شهرها و آثار هنرمندان و معماریهای زیبا دیگر نیازی به پروسه طولانی و هزینهبر اخذ ویزا وجود نداشته باشد.
در این راستا آثار فرانک لوید رایت به شکل واقعیت مجازی در اختیار کاربران قرار خواه گرفت. از جمله مجموعه آثار این معمار بزرگ آمریکایی که با استفاده از اسکن لیزری شبیهسازی شدهاند باید به پروژه غرب تالیسین (Taliesin West)، خانه و استودیوی زمستانی اشاره کرد.

به گزارش بیمانا با استفاده از فناوری اومبرا (Umbra) در آینده کاربران میتوانند مدل سهبعدی شهر هلسینگی را بهصورت زنده روی مرورگرها و گوشیهای موبایل خود مشاهده کنند.
این مدل سهبعدی بر مبنای تصاویر هوایی تهیه خواهد شد که در تابستان ۲۰۱۵ از پایتخت کشور فنلاند گرفته شدند. برای تهیه مدل واقعیت مجازی با استفاده از این تصاویر هوایی یک مدل ابرنقاط عظیم از ۵۰ کیلومتر مربع شهر هلسینکی تهیه شده است. سپس با استفاده از یک تکسچر ۷۰۰ گیگابایتی به آن مدل عظیم ظاهری واقعی داده میشود.
گفتنی است چالشهای اصلی این پروژه، آماده کردن فایل بسیار بزرگی برای دستگاههای موبایل و تبلت است که بتواند در محیطهای واقعیت مجازی و واقعیت افزوده هم کارایی داشته باشد. راهکار کارشناسان فراروی این چالش استفاده از فضای ابری فناوری اومبرا (Umbra) بوده است.

به گزارش بیمانا روز سه شنبه ۲۶ تیرماه دورهای آموزشی در محل مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی پیرامون فناوری مدلسازی اطلاعات ساختمان و قابلیتهای نرمافزار آرشیکد برگزار خواهد شد.
هدف این دوره بررسی و تدقیق حوزههای همکاری در سطح بینالمللی در زمینه آموزش، پژوهش، توسعه و استانداردسازی دانش مدلسازی اطلاعات ساختمان است.
گفتنی است این دوره فردا ۲۶ تیرماه از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۶:۰۰ در سالن اجتماعات مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی برگزار خواهد شد. علاقمندان میتوانند جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به سایت مرکز به آدرس www.bhrcac.ir مراجعه کنند.

بیمانا: طبق گزارش تحلیلی نشریه اقتصاد اکسفورد روشن است که کارایی شرکتهای ساختمانی که از دیجیتالی شدن استقبال کردهاند، به میزان ۵٫۹ درصد نسب به قبل از آن بهبود پیدا کرده است. البته این ابتدای کار است و میزان بهرهوری در این شرکتها به مروز زمان زیاد خواهد شد. در نتیجه مزیتهای استفاده از این فناوری افزایش خواهد یافت و شرکتهایی که زودتر از بقیه از راهکارهای دیجیتالی استفاده کردهاند، شاهد مزایای بیشتری خواهند بود.
شرکت مشاوره مدیریت مکنزی (McKinsey & Company) به پنج راهکار اصلی در عرصه دیجیتالی شدن اشاره دارد که در آیندهای نچندان دور صنعت ساختمان را دگرگون خواهند کرد. این ۵ راهکار عبارتند از:
• نقشهبرداری و تعیین موقعیت زمین با مشخصات دقیقتر با استفاده از روشهای نوین و فناورانه؛
• بعد پنجم مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) یا همان بعد هزینه؛
• همکاری و پویایی دیجیتالی؛
• اینترنت اشیاء (IoT) و تجزیه و تحلیل پیشرفته؛
• فرآیند طراحی و ساخت مطمئن برای آینده یا (future-proof)؛
در ادامه این مطلب قصد داریم تا به نوآوریهای مهمی که باعث ثمربخشی بیشتر این پنج مورد میگردد، نگاهی بیاندازیم:

در سالهای اخیر یکی از تغییرات اساسی که در بخش صنعت صورت پذیرفته، بکارگیری عملی سامانه مدلسازی اطلاعات ساختمان یا (BIM) میباشد. فناوری بیم (BIM) به طرز چشمگیری صنعت ساختوساز را بهروز کرده است و مدلهای سهبعدی اطلاعاتی و هوشمند را جایگزین شیوههای قدیم کاری نموده است. مدیریت اطلاعات، هسته مرکزی فناوری بیم (BIM) بوده که باعث میشود تمامی اطلاعات ضروری در مورد پروژه در یک مکان جمعآوری شود. این امر باعث کاهش ارسال یا Issue چندباره نقشهها میشود. فناوری بیم (BIM) مشکلات ناشی از دورکاری کارفرمایان و پیمانکاران را نیز حل کرده است. در واقع به همه افراد برای مشارکت در همکاری، هماهنگی و تصمیم گیری یاری میرساند.
آنچه که دارای اهمیت است اینکه فناوری بیم (BIM) میتواند مدتهای زیاد پس از تکمیل پروژه ساخت نیز استفاده میشود. به این شکل که مهندسان تعمیر و نگهداری ساختمان این امکان را پیدا میکنند تا اطلاعات ضروری برای حفظ ساختمان را مدیریت نمایند. فناوری بیم (BIM) با حرکت به سوی مدلسازی پنج بعدی، پیچیدهتر شده و برنامه زمانبندی، ارزیابی و برآورد هزینهها و کمیتهای مختلف، همچنین هزینههای کلی و جزئی را در خود جای میدهد. به این شکل مزایای بسیاری را برای مدیریت پروژه به همراه آورده و از سوی دیگر این فناوری را برای دستاندرکاران صنعت ساختمان جذابتر میکند.
وقتی صحبت از راندمان انرژی میشود، ساختمانهای هوشمند میتوانند همان چیزی باشند که در جستجوی آن هستیم. ساختمانهای هوشمند و فناوری بکاررفته در آنها، دارای توانمندی تنظیم، بهینهسازی و کنترل ساختمان هستند که شامل تنظیم و بهینهسازی سیستم روشنایی، گرمایشی، پنجرهها و حتی صداها در ساختمان براساس دادههای بیرونی است. در نتیجه راندمان انرژی بهصورت فوری و آنی بهبود مییابد. علاوه بر آن با ثبت مداوم دادهها در مورد مصرف انرژی، شرایط آب و هوایی، مصرف ساختمان، جریان عبور و مرور افراد و غیره، رصد و مدیریت صنعت ساختمان نیز بهبود خواهد یافت. با این کار طراحان نیز یک منبع اطلاعاتی برای برنامهریزی و توسعه برای آینده ساختمان را در اختیار خواهند داشت.

در دهه اخیر صنعت ساختمان به بستری برای کاربردی کردن فناوریها و مصالح جدید تبدیل شده است. پهبادها که در صنایع نظامی رشد و توسعه یافتند، اکنون در نقشهبرداری کارگاههای ساختمانی فعال گشته و همچنین نظارت بر آنها را دستخوش تغییر کردهاند. حسگرهای هوشمند که از قابلیت استتار دارند، کیفیت و نحوه استفاده از تجهیزات حفاظتی شخصی را نظارت میکنند. فناوری ردیابی به شرکتها برای پیگیری و نظارت بر تجهیزاتشان یاری میرساند.
یکی از پیشرفتهای چشمگیر در فناوری ساختمان، ظهور چاپگرهای سهبعدی است که هم هزینه و هم زمان ساخت ساختمانها را کاهش میدهد. پیشرفتهای اخیر در چاپ سهبعدی به معنای آن است که اکنون پرینت مصالحی نظیر بتن، فولاد، شیشه، پلیمر، سرامیک و حتی مواد بیولوژیکی هم امکانپذیر گشته است.
گذشته از این فناوری، مصالح نیز در جهت هیجان انگیزی در حال پیشرفت هستند. به نظر میرسد که بتن ژئوپلیمر قرار است جایگزین بتن معمولی شود. همچنین میکروفیبرهایی نظیر کربن نانوتیوب (carbon nanotubes) و گرافین (Graphene) موجب بوجود آمدن مواد ترکیبی جدیدی گشته به طوری که میتوانند برای ساخت مصالح جدیدی به عنوان المانهای باربر در اسکلتهای سازهای بگردند و به این شکل صنعت ساختوساز را دگرگون سازند.
البته ما فاصله زیادی با استفاده از اسکلتهای مصنوعی بهعنوان مصالح ساختمانی داریم. به گفته مایکل اون (Michelle Oyen) یکی از پژوهشگران اسکلت مصنوعی «تمامی استانداردهای ساختمانهای موجود در ذهن ما با بتن و فولاد طراحی شدهاند. ساخت ساختمانها با مصالح کاملاً جدید به این معناست که به کل صنعت ساختمان باید از نو اندیشید.». در هر صورت، مواد جدید جالبی در گستره جهان وجود دارند و متخصصین مواد هرروزه به اکتشافات غیرمنتظرهای دست مییابند.
