شهر روستوف یکی از شهرهای میزبان جامجهانی 2018 روسیه است. از این رو نوسازی و بازسازی فرودگاه این شهر در دستور کار قرار گرفته است. برای فرودگاه روستوف (Rostov)، مدیریت پروژه به روش فناوری بیم (BIM) انجام شد. نرمافزارهای رویت و آرشیکد در طراحی این پروژه مورد استفاده قرار گرفت.
بیمانا: مدیریت پروژه به روش فناوری بیم (BIM) در فرودگاه داخلی و بینالمللی روستوف هزینهای معادل ۹۴۳ میلیون دلار دربر داشت. این فرودگاه نیاز اولیه جابجایی سالیانه پنج میلیون مسافر را برآورده خواهد ساخت.
در این پروژه قرار است فرودگاه فعلی روستوف به مکان جدیدی منتقل شود. دلیل آن نیز محدودیت فضای توسعه انتهای باند این فرودگاه بهخاطر مناطق مسکونی اطراف آن است.
پروژه فرودگاه جدید قرار است در دو مرحله بهعنوان بخشی از برنامه توسعه حملونقل جامع شهر، ارایه شود. در فاز نخست که پیش از جامجهانی جامجهانی ۲۰۱۸ روسیه تکمیل خواهد شد، پروژه در فضایی به مساحت۵۰ هزار و ۶۰۰ مترمربع اجرا خواهد شد. در فاز دوم این فضا تا ۱۰ سال آینده به حدود ۱۰۰ هزار مترمربع، توسعه خواهد یافت.
در طراحی ترمینال فرودگاه مجموعهای از قوسهای زیبا برای سقف در نظر گرفته شده است تا به یک “پل هوایی” شباهت پیدا کند. این خود بیانگر محلی برای نزدیکی شهرها و کشورها به همدیگر است. پیمانکار برای مدیریت پروژه به روش فناوری بیم (BIM) استفاده کرده است. دلیل آن نیز تجربه موفق پیمانکار و درک مزایای فراوان این فناوری، هنگام طراحی ساختمان دانشکده مهندسی دانشگاه شفیلد انگلستان بود.
به گفته الکس بیتوس (Alex Bitus) یکی از مدیران پروژه «هیچگونه درخواستی از جانب کارفرما مبنی بر بکارگیری فناوری بیم BIM مطرح نشده بود. آنها نسبت به مزایای مدیریت پروژه به روش فناوری بیم (BIM) آشنایی نداشتند. کارفرمایان بیشتر نگران محصول نهایی خود هستند تا اینکه نگران فرآیند آن باشند و فناوری بیم (BIM) آنگونه که در کشور انگلستان سامان یافته، در روسیه رایج نیست.».
“عموماً مدیریت پروژه به روش فناوری بیم (BIM) تنها توسط مهندسین معمار و مشاورانی بهکار گرفته میشود که اهمیت صرفهجویی در زمان و ذخیرهسازی منابع را درک کرده باشند و نسبت به مزایای مالی حاصل از آن آگاهی داشته باشند.”
بیتوس افزود: «عموماً مدیر مدیریت پروژه به روش فناوری بیم (BIM) تنها توسط مهندسین معمار و مشاورانی بهکار گرفته میشود که اهمیت صرفهجویی در زمان و ذخیرهسازی منابع را درک کرده باشند و نسبت به مزایای مالی حاصل از آن آگاهی داشته باشند.»
عملیات اجرایی BIM
مشاوران اصلی طراحی بیم (BIM) در آلمان و روسیه مستقر شدند. نمونه اول برنامه اجرایی بیم (BIM) جهت تعیین مقاطع مدلسازی بر اساس جدول زمانبندی تهیه شد. همچنین یک برنامه آموزشی به منظور سرعت بخشی در بهرهگیری از نرمافزار برای مشاوران ترتیب داده شد.
یک مدل یکپارچه مرکزی بیم (BIM) که توسط مشاورین مختلف قابل مشاهده باشد در محیط نرمافزار رویت تهیه گردید. به این صورت که هندسه و دادههای مدلهای به دست آمده از نرمافزارهای آرشیکد و رویت با هم تلفیق شدند. به گفته بیتوس در طول ۱۵ تا ۲۰ سال گذشته نرمافزار آرشیکد در روسیه رایجتر بوده است البته شرکت آتودسک (Autodesk) به تازگی شروع به معرفی نرمافزار رویت در روسیه کرده است. هر دوی این بستههای نرمافزاری دارای قابلیت ارتباط متقابل با یکدیگر را دارند. اما ممکن است بعضی از دادهها هنگام انتقال و تبدیل از دست بروند و درنتیجه انتقال دادهها همیشه یک فرآیند خالی از اشکال نیست.
مدل ساختمانی ایجاد شده در نرمافزار آتوکد در واقع یک مدل سهبعدی از اشیاء است که با ویژگیهای متفاوت اعمال شده توسط پیمانکار در مدل اصلی نرم افزار رویت، قرار گرفته است. بیتوس در این زمینه گفت: «نرمافزار آرشیکد جهت برآورده کردن مقررات سخت مقامات روسی در طراحی، بهتر تنظیم شده و حتی چگونگی پرینت نقشهها و ضخامت خطوط مربوطه نیز در آن مشخص شده است.»
اجرای بیم (BIM) فرآیند طراحی را کارآمدتر کرد و شناسایی تداخلات را بهبود بخشیده که این دو از مهمترین مزایای مدیریت پروژه به روش فناوری بیم (BIM) به شمار میرود. این پروژه همچنین فرصتی را برای کارکنان روسی فراهم کرده تا در کنار تیم مشاوره فناوری بیم قرار گیرند. این امر بهمنظور آمادهسازی آنان در به کارگیری از این فناوری در انجام پروژههای آتی منطقه شان، صورت پذیرفت.
بیتوس در این زمینه گفت: «برای یادگیری مدیریت پروژه به روش فناوری بیم (BIM)، انجام کل یک پروژه ضروری است. موضوع سپری کردن هفتهها و ماهها نیست بلکه اگر تمامی مراحل طراحی توسط یک شخص انجام شود، آنگاه میتوان مطمئن شد که وی در این امر خبره شده است.»
ساختمان ترمینال بر روی شبکه منظم و تکرارپذیر ۱۶×۱۶ متر به گونهای طراحی شده است تا توسعه فاز دوم پروژه به راحتی امکانپذیر باشد. با تکمیل فاز اول پروژه توسط سامانه BIM شرایط برای شرکت این پیمانکار در مناقصه فاز دوم نیز مهیاتر میشود چراکه به این ترتیب زمان مدلسازی و میزان منابع مورد نیاز، کاهش خواهند یافت. بیتوس در این زمینه گفت: «هدف ما در آینده توضیح پیوسته مزایای استفاده از سامانه BIM به کارفرمایان و ترغیب آنها به استفاده از این فناوری خواهد بود.»
وی افزود: «آنچه اهمیت دارد آگاهی و درک کارفرمایان از چگونگی بکارگیری فناوری بیم (BIM) در طول مراحل پروژه است. در هنگام بهرهبرداری از فرودگاه، زمان تعمیر و نگهداری از ساختمان و یا هنگام توسعه باید این آگاهی در مورد عملکرد فناوری بیم (BIM) وجود داشته باشد.»
تهیه شده توسط:نسرین رضایی
بیمانا: شرکت ساختوساز ترنر (Turner)از نرمافزار Autodesk BIM 360 Glue برای یاریرسانی به انجام پروژه ساختمانی پیچیده در فرودگاه بین المللی اوکلند آمریکا (Oakland) استفاده میکند.
به گزارش بیمانا هنری ترنر (Henry Turner) در سال ۱۹۰۲شرکت ساختمانی ترنر را در نیویورک تأسیس کرد که این شرکت اکنون به یکی از بزرگترین شرکتهای مدیریت ساختوساز در آمریکای شمالی مبدل شده است. در حال حاضر، این شرکت یکی از مراکز پیشرو در امر توسعه، استفاده از ابزارهای فناوری و روشهای ساختوساز سبز است. همچنین، شرکت ترنر از مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) برای ساخت مدلهای مجازی حاوی اطلاعات به منظور حل و فصل مسائل ساختمانی قبل از شروع عملیات ساخت و ساز واقعی ساختمان، بهره میگیرد که در نهایت منجر به بهبود نتایج کار پروژه می شود. شرکت ساختمانی ترنز در سال ۲۰۱۱ دارای بیشترین حجم پروژههایی بوده که از ابزارهای BIM استفاده نموده است (۴.۶ میلیارد).
در اوایل سال ۲۰۱۲ از شرکت ساختمانی ترنر درخواست گردید که برای فرودگاه بینالمللی اوکلند کالیفرنیا یک واحد تأسیسات موتورخانه مرکزی جدید به ارزش ۲۶ میلیون دلار بسازد. اگرچه فضای ۸ هزار ۳۰۰ فوتمربعی (بیش از ۷۷۰ مترمربع) این واحد نسبتاً مشخص بود، اما این ساختمان باید یک شبکه بشدت پیچیده برقی، گرمایش و سیستمهای تهویه مطبوع را در خود جای میداد که هر کدام برای حفظ اداره فرودگاه بصورت کارآمد و بصورت شبانه روزی امری بسیار حیاتی به شمار می رفت.
چالشها
لینکلن وود (Lincoln Wood) یکی از مهندسان پروژه میگوید: «این یک ساختار پیچیده به همراه فضای کاری فشرده در بخش مکانیکی و الکتریکی است.» وی افزود: «ساخت این ساختمان نیازمند یک هماهنگی چند جانبه است. زیرا فعالیتهای تعداد زیادی پیمانکار فرعی باید هماهنگ گردد. بسیاری از تجهیزات نظیر تابلو برق و تجهیزات مکانیکی شامل دیگ آب گرم، پمپها و برج خنک کننده به یکدیگر وابستهاند. همه افراد، از معماران، پیمانکاران اصلی و فرعی گرفته تا کارفرما و مدیر اداره و نگهداری ساختمان باید از مرحله ارائه راهکارها تا مرحله تحویل صددرصد، نصب و راه اندازی پروژه در توافق کامل با یکدیگر باشند. اگر کاری به خوبی پیش نرود، مانند اثر دومینو به جدول زمانی و بودجه لطمه وارد میکند.»
راهحلها
به منظور بهبود همکاری و تصمیمگیری بین تخصصهای مختلف در طول فرایند پیش ساخت، با استفاده از نرمافزارهای Autodesk Revit Architecture و Autodesk Revit Structure یک مدل سهبعدی حاوی اطلاعات از واحد تأسیسات موتورخانه مرکزی ساخته شد. سپس آن را به نرمافزار بازبینی پروژه Autodesk Navisworks Manage وارد کردند. تصمیم بر لزوم ادامه همکاریهای مبتنی بر BIM در طول مرحله ساخت بود و این تصمیم بهمنظور حفظ پروژه مطابق برنامه زمانبندی اتخاذ شده بود. بنابراین از BIM مبتنی بر سیستم ابر اطلاعاتی (Cloud) به کمک نرمافزار Autodesk BIM360 Glue استفاده شد تا تیمهای مختلف پیمانکاران فرعی بتوانند به مدل سهبعدی در هرکجا و در هرزمان که لازم است دسترسی داشته باشند.
نرمافزار Autodesk BIM 360 Glue به تیم پروژه یاری میرساند تا موانع برسرراه همکاریها را از بین برده و صرفهجویی در زمان را ارتقا بخشد. وود میگوید: «نرمافزار Autodesk BIM 360 Glue سهم بسیار بزرگی در پروژه فرودگاه اوکلند ایفا کرد. کاربران قادرند مدل ساختمان را مشاهده کرده و در کلیه فضاهای آن بطور مجازی قدم بزنند و به این صورت موانع همکاری بین تیم ما و پیمانکاران فرعی از بین میرود. این امر نه تنها باعث صرفه جویی در وقت شد، بلکه منجر به سهولت در مستندسازی دقیقتر پروژه گردید و نگهداری سوابق آسانتر شد. این مزایا برای همه ما روشن و آشکار است.»
همکاری آسانتر و ایمنتر
اگرچه برخی از اعضا اصلی تیم پروژه هرگز در محیط سهبعدی کار نکرده بودند، اما به سرعت موفق به انجام آن شدند. نیلر گاس (Tyler Goss) مدیر ساخت و طراحی مجازی پروژه میگوید: «در نرم افزار BIM 360 Glue مسئله مهم فقط سرعت بالای یادگیری آن نیست. بلکه مسئله مهمتر سرعت پذیرش و تطابق افراد با آن است. افرادی که که هرگز گمان نمیکردم هزارسال قادر باشند آن را فرا گرفته و با مدل سهبعدی سروکار پیدا کنند، اکنون عاشق آن هستند.»
وود اظهار کرد: «نرمافزار BIM 360 Glue هم با سرکارگر که بیرون و در محل انجام کار است و هم با مهندس درون دفتر کار به روشی مناسب و صحیح سخن میگوید.»
برطبق گفتههای وود بخشی از دلایلی که پیمانکاران فرعی به سرعت در امر همکاری در محیط Autodesk BIM 360 Glue احساس راحتی میکنند، اطمینان از ایجاد محیط کاری ایمنتر توسط آن بود. این نرمافزار دسترسیهای دلخواه به کاربران میدهد و آنان را قادر میسازد تا بواسطه نیازها و تواناییهایشان دسترسی مناسب به مدل داشته باشند. این در حالی است که این نرمافزار مدل را از ایجاد تغییرات ناخواسته توسط کاربر حفظ میکند. «تنها با چند کلیک، شما درون مدل قرار میگیرید و میتوانید به آن اعتماد کنید.»
وود ادامه میدهد: «نرمافزار Autodesk BIM 360 Glue تاریخچه هر نسخه مدل را حفظ میکند تا بتوان در هرزمان به آن دسترسی داشت. بدین صورت این احساس وجود دارد که اطلاعات محفوظ بوده و همواره قابل دسترس اند بدون اینکه آن اطلاعات دستکاری شوند.»
شتاب در جریان کاری و بهبود تصمیمگیریها
با افزودن نرمافزار Autodesk BIM 360 Glue به جلسات برنامهریزی، تیم پروژه قادر به بهبود مسیر جریان کاری شدند. این در حالی است که این نرم افزار باعث تصمیمگیریهای دقیقتر و آگاهانهتری شد. پیمانکاران فرعی به واسطه پشتیبانی مدل سهبعدی هوشمند، قابلیت بهتری در شناسایی سریع مشکلات اساسی داشته، در راهحلها با یکدیگر همکاری کرده و باعث پیشرفت پروژه میشدند.»
وود میگوید: «تمام پیمانکاران فرعی در مواقع بحرانی طی مرحله ساختوساز بهمنظور ارزیابی دوباره و تأیید جدول زمانی برای مرحله بعدی کار دور هم جمع میشوند. ما ابتدا هدف نهایی مراحل کاری را تعیین کرده و روی موارد پیشین کار میکنیم تا موافقت همه افراد حاضر را بدست آوریم. استفاده از نرم افزارBIM در واقع کار با یک مدل زنده است که همه افراد میبینند که چه اتفاقی رخ میدهد.»
به عقیده وود، وجود یک مدل دقیقتر و قابل دسترسی به افراد تیم یاری میرساند تا از هرگونه سردرگمی یا حدس زدن دوری جویند. وی میگوید: «با یکپارچه کردن تمامی اطلاعات در مدل، دیگر لازم نیست کسی حدس بزند کدام نسخه مدل جدیدترین است. این چیزی است که از نرمافزارهای BIM برای من یک موتور همکاری قدرتمند ساخته که به ما یاری میرساند تا هرگونه دوباره کاری را به حداقل برسانیم. این نرم افزارها باعث میشود تا همه افراد اتفاق نظر داشته باشند.»
مشاهده مدل سهبعدی
در کارگاه به منظور ارتقاء همکاریهای بیشتر بین تیمی، نرمافزارها را در دسترس پیمانکاران فرعی در کارگاه قرار گرفت که از طریق برنامه کاربردی در دستگاههای iPad Apple قابل دسترسی بود. به گفته وود «برنامه کاربردی تلفنهای همراه پویاتر از نرمافزاری است که برای کار با آن باید در دفتر کار ماند.» وود ادامه داد: «یک سرکارگر در کارگاه به iPad خود در طی جلسه برنامهریزی نگاه میکند. همین طور مدیر پروژه که با توجه به سرمایه، زمانبندی و تعهدات تصمیم گیرنده اصلی است. همچنین مهندس دفتر فنی که عملاً میتواند به دفتر خود برگشته و نامههای ارسالی و نقشههای اجرا را اصلاح کرده و نظراتی را اضافه کند. این بدان معناست که همه این افراد در یک جلسه مشترک بطور فعال شرکت دارند.»
« ایده نرمافزارها بر روی iPad برای افرادی که بطور عملی مشغول ساختمانسازی هستند، تجسمسازی BIM را به همراه می آورد. همگی آنان نظرات بسیار خوبی دارند، اما بطور متداول روشی برای به اشتراکگذاری کارآمد آنها وجود ندارد. اما برنامه کاربردی موبایل، افق دیگری در همکاری و ارتباط با کارگاه است.»
تهیه شده توسط:مهرداد یاوری
کمتر شهر بزرگی در جهان را میتوان یافت که در آن نشانی از معماری نا اقلیدسی زاها حدید یافت نشود. این معمار شهیر بریتانیایی عراقی تبار ساختمان هایی با مشخصه شعرگونه که حرکت و جریان معماری حدید به آنان تصویری رؤیایی بخشیده است. در مرکز شهر سئول، پایتخت کشور کره جنوبی نیز، بنایی عظیم از این معمار نامدار به یادگار مانده است؛ که حاصلی بیش از تصویری چشمنواز و با اصالت، برای این شهر داشته است.
بیمانا: با استفاده از فناوری بیم (BIM) ساختمانی با کاربری عمومی و فرهنگی، وابسته به شهرداری سئول طراحی شده است. این پروژه یکی از پروژههای دولتی شاخص در این زمینه است و نشان میدهد چگونه طراحی سهبعدی میتواند مراحل ساخت را، پشتیبانی کند. طراحی این بنای با اهمیت را زاها حدید برعهده داشته است.
تمایل حدید به استفاده از فناوری بیم (BIM)
این بنای بزرگ با سطح ۸۶ هزار مترمربع، سازهای از جنس بتن، آلومینیوم، فولاد و سنگ است. همچنین روکشی به مساحت ۳۰ هزار مترمربع از پنلهای تخت، تک منحنی و دومنحنی است بر روی آن قرار گرفته است. الگویی از اشکال هندسی انعطافپذیر در طراحیهای زاها حدید را به نمایش میگذارد. نتیجه کار اینکه این بنای بزرگ از تعداد زیادی از انواع فضاهای عمومی، نمایشگاهی و هنری بهره میبرد. در این بنا موزه، کارگاههای طراحی، بازار عرضه محصولات هنری، یک مرکز رسانهای و اتاقهای سمینار تعبیه شده است.
حدید با استفاده از فناوری بیم (BIM) موفقیتی را در رقابت بینالمللی طراحی در سال ۲۰۰۷ به دست آورده بود. متعاقب این موفقیت استفاده از فناوری بیم (BIM) را در این ساختمان جدید مطرح شد. دلیل آن نیز برنامه فشرده کاری برای ساختوساز و احاطه بیشتری نیز بر روی طراحیها بود.
“حدید با استفاده از فناوری بیم (BIM) موفقیتی را در رقابت بینالمللی طراحی در سال ۲۰۰۷ به دست آورده بود. متعاقب این موفقیت استفاده از فناوری بیم (BIM) را در این ساختمان جدید مطرح شد. دلیل آن نیز برنامه فشرده کاری برای ساختوساز و احاطه بیشتری نیز بر روی طراحیها بود.”
گشتزنی در مدل بیم (BIM)
برای مدلسازی دقیق هندسه پیچیده منحنیهای دوتایی از نرمافزار Digital Projects (DP) بهره بردند. آموزشهای لازم در این برای مدلسازی کامل پروژه در این نرمافزار به پیمانکار اصلی داده شد تا طرحهای زاها حدید به صورت دقیق و کامل اعمال شود. آموزشی شامل طراحی سازههای بتنی، کارهای عمرانی، نمای خارجی و سیستمهای تأسیساتی یا “MEP” بوده است. همچنین جلساتی به صورت هر دو هفته یکبار، جهت بهبود هماهنگیهای طراحی و کمک به پیمانکار جهت کنترل فرآیندهای ناآشنا، تشکیل شد.
به گفته مهندس معمار پروژه دفتر زاها حدید «پیمانکار علاوه بر پیادهسازی فناوری بیم BIM و شروع به کار با مدل سهبعدی، همزمان میخواست روشهای سنتی را نیز در این پروژه اعمال کند.»
ادی کن (Eddie Can) ادامه داد: «این موضوع چالشهایی را به همراه داشت. در هرحال بعد از گذشت مدتی آنها متوجه شدند که با استفاده از فناوری بیم (BIM)، ابزار بسیار مفیدی در دست گروه قرار گرفت. درنتیجه آنها شروع به طراحی و بخشبندی قسمتهای مختلف در نرمافزار کردند. بخصوص در اشکال پیچیده هندسی و پیادهسازی آن در کارگاه ساخت، این فناوری بسیار مفید بود.»
“با استفاده از فناوری بیم (BIM)، ابزار بسیار مفیدی در دست گروه قرار گرفت … خصوص در اشکال پیچیده هندسی و پیادهسازی آن در کارگاه ساخت، این فناوری بسیار مفید بود.”
گرچه یکی از مهمترین دلایل استفاده از فناوری بیم (BIM) به خاطر مزیت یکپارچهسازی آن است؛ اما در این پروژه علاوه بر آن برای واردکردن دادهها در مدل چهاربعدی و هماهنگی و مرور اهداف در زمان جلسات هم، استفاده شد. به گفته کن: «ما برای اشتراکگذاری اطلاعات به دنبال بستر مشترک برای دادهها بودیم. اما مسئله امنیت اطلاعات این کار را برای ما بسیار سخت کرد. چراکه شرکت پیمانکار نسبت به امنیت اطلاعات خود حساسیت داشت و تمایلی نداشت که با استفاده از سیستم ابر اطلاعاتی (Cloud)، برای خود مسائل امنیتی، ایجاد کند.»
کیفیت بهتر و هزینه کمتر با نرمافزار DP
پیش از شروع عملیات ساخت، شبیهسازی چهاربعدی در نرمافزار دی.پی (DP) انجام گرفت تا مراحل ساخت برای کارهای متفرقه در کارگاه ساخت، مشخص گردد. سقفی بزرگ برای سازه، مدلسازی شد و همچنین امکان ورود ماشینآلات، کامیونها و تجهیزات به کارگاه ساخت اسکلت فلزی نیز، تدارک دیده شد.
استفاده از این نرمافزار برای طراحی و ساخت نمای خارجی نیز اهمیت زیادی داشت. از این نرمافزار جهت مدلسازی دقیق اسکلت اصلی سازه و کلیه اتصالات جهت مدلسازی دقیق پوشش[۱]، استفاده شد. به بیانی دیگر از این نرمافزار، برای ایجاد فضای ثانویه جهت مدلسازی پوسته خارجی سازه، کمک گرفته شد. مدلی که قبل از اینکه به مرحله ساخت و مونتاژ قطعات برسد، برای تحلیل و ارزیابی نهایی به مهندسین سازه، فرستاده میشد. علاوه بر این، از این نرمافزار در بهینهسازی و برآورد آخرین نیازها و اصلاحات کارفرما و همچنین اصلاح و تغییر هندسه سازه و نیز ارزیابی هزینه و کنترل قابلیت ساخت، استفاده میشود.
گرچه مجموعه دفتر زاها حدید در بسیاری از طراحیها از نرمافزار پارامتری راینو (Rhino) استفاده کرده است. اما نرمافزار دی.پی ابزاری بسیار کارآمدتر بود و در واقع کلاسی آموزشی از دقت و مهارت برای کاربران آن بود. به گفته ادی کن: «ما آموختیم که قبل از اینکه طرحها را از نرمافزار راینو به دی.پی انتقال بدهیم، نیاز داریم چهارچوب جدیدی به استراتژیهایمان اضافه کنیم تا بتوانیم به توجیه عقلانی ساختارهای هندسی و ساخت بپردازیم.»
وی افزود: «افزودن معیارهای محدودکننده دقت کار را بالا میبرد و موجب میشود حدود فنی کار، رعایت شود. همچنین به تنظیم جزئیات کمک کرده و درنتیجه به عنوان ابزار بهینهای در انجام عملیات ساخت و ساز، خودنمایی کند. جالب آنکه نتیجه نهایی کار، همچنان روح طرحهای زاها حدید را داشت. این درحالی بود که این بار علاوه بر حفظ روح کلی طرح محاسن دیگری همچون کاهش هزینهها، کیفیت بالاتر کار، قابلیت ساخت به شکل بهتر و در نهایت انجام کار به شکل مناسب و دلخواه، به دست میآمد. مدیریت هماهنگ تر و شفاف تر کار برای همه ذینفعان پروژه بود.»
[۱] Cladding ۱
تهیه شده توسط:صابر صادقی
تحکیم و مقاومسازی بناها و سازههای شهری از جمله اقداماتی است که درآن از فنآوری BIM، استفاده میشود. خاصه اینکه پروژههایی از جنس زیرساخت شهری، از اهمیت و حساسیت ویژهای نیز برخوردار هستند و در نتیجه دقت و کیفیت در آنها، حرف اول را میزند.
بیمانا: استفاده از سامانه فنآوری بیم (BIM) در مورد مهار عرشه بتنی فوقانی یکی از اتوبانهای غرب لندن انجام گرفته که در آن مقاوم سازی ۱۲۶ پایه بتن مسلح پل، انجام پذیرفته است. طراحی پروژه را گروه مهندسی اتکینز و پیمانکاری آن را شرکت آزبورن “Osborne” برعهده داشته است.
درک بهتر از سازه با مدلسازی سهبعدی
فاز اولیه پروژه شامل ارزیابی از سازه پل است. سپس جهت استحکام و بازسازی آن طراحی با سامانه فناوری بیم (BIM) انجام شده و در نهایت برنامهریزی لازم جهت تعمیرات و نگهداری در آینده انجام میگیرد.
به گفته کریس بروک، مهندس شرکت اتکینز «هنگامی که سازه پل را تحویل گرفتیم به دنبال یافتن شیوهای برای مدیریت عرشه فوقانی پل در ۳۰ سال آینده بودیم.» نقشههای اولیه شامل هیچ یک از اطلاعات مورد نیاز نبودند چراکه پل در سال ۱۹۶۴ ساخته شده بود. قدمت ۶۰ ساله سازه و رسوب نمک به داخل آن موجب خوردگی در جاهای مختلف پل شده بود.
وی افزود: «البته نبود نقشههای مناسب این فرصت را در اختیار ما قرار میداد که با مدلسازی سهبعدی درک بهتری نسبت به ساختار پل به دست آوریم.»
شیوه کار اینگونه بود که کارفرمای پروژه، شرکت کانکت پلاس از روش پیمایش ابرنقطهای استفاده کرده و سپس دادههای نقشه ساخت را با آن ارتباط میدادند. به موازات این کار پیمایش دادههای لیدار “LIDAR” (گیرنده از راه دور) برای فراهم کردن تصویر دقیقتری از موقعیت عرشه فوقانی استفاده شد و گزارشهای موقعیت نیز در فرمت پی.دی.اف به مدل پیوست شدند.
اندازهگیری میزان کلراید که برای محاسبه میزان نفوذ نمک در داخل سازهها، صورت گرفت و به اطلاعات مدل افزوده شد؛ این کار برای بررسی و تفسیر میزان تأثیرات نمک بر روی پل انجام پذیرفت. بروک در این زمینه توضیح داد: «از مدل به دست آمده برای محاسبات تشخیص استحکام پل (که از آن برای طراحی مقاومسازی سازه استفاده میشود) بهره بردیم. در برخی از مقاطع پل طرح اولیه ارائه شده، مناسب نبود چراکه فضای کافی برای جاسازی آرماتورها جهت استحکام بنا وجود نداشت. درنتیجه مجبور شدیم طرح جدیدی ارائه دهیم که بر اساس آن آرماتورهای کوچکتر به یکدیگر جفت شده بودند. از آن روی که این موضوع را بسیار زود متوجه شدیم، نتیجه تغییر آن تأثیر قابل ملاحظهای در اجرا و تحویل پروژه نگذاشت.»
استفاده از مدل فناوری بیم (BIM) به طراحان این اجازه را داد که در مورد مشکلات و چالشهای استحکامات پل با کارفرما به تبادل نظر بپردازند. مثلاً در هنگام سوراخ کردن پایههای پل جهت تعبیه میلگردهای تقویتی، مدلسازی بیم (BIM) این امکان را به پیمانکار داد تا شرایط واقعی را در عمل برای خود، شبیهسازی کند. به دلیل دسترسی پیمانکار به مدل در هنگام اجرا، آنها دقیقاً میدانستند که اصلاحات اجرایی لازم، در کجا باید اعمال شود.
با کاهش ریسک در هزینهها صرفهجویی کردیم
به گفته آقای بروک یکی از مزایای اصلی مدلBIM مدیریت ترافیک بر روی پل است. وی در این زمینه گفت: «از آنجا که میبایست به ستونهای پل از بخش زیرین دسترسی پیدا میکردیم، مدل BIM کمک کرد تا با کمترین اختلال ممکن در رفتوآمد، این امر صورت پذیرد.»
بروک ادامه داد: «از ابتدا شرکت ما نسبت به برنامهریزی زمانی صورت گرفته با هزینههایی حتی کمتر از بودجه پیش بینی شده، اطمینان کامل داشت. چراکه با پیشبینی و کاهش ریسکهای پروژه در هزینهها صرفهجویی زیادی شد و کار به صورت بهینهتری صورت گرفت.»
“از ابتدا شرکت ما نسبت به برنامهریزی زمانی صورت گرفته با هزینههایی حتی کمتر از بودجه پیش بینی شده، اطمینان کامل داشت. چراکه با پیشبینی و کاهش ریسکهای پروژه در هزینهها صرفهجویی زیادی شد و کار به صورت بهینهتری صورت گرفت.”
کاهش هزینهها این پروژه حتی پس از تحکیم پل ادامه خواهد یافت زیرا گروه مهندسی اتکینز قصد دارد، مدل بیم BIM را به کارفرمای پروژه تحویل دهد. البته تحویل مدلهای بیم BIM جزو تقاضاهای اولیه کارفرما نبوده، اما به دلیل مزایای این کار، کارفرما قصد دارد در پرداخت هزینههای مدلسازی با شرکت اتکینز مشارکت کند. گرچه اطلاعات کافی برای اجرای یک برنامه جامع بهسازی به مدل سه بعدی، وارد نگردیده اما شرکت اتکینز قصد دارد از این مدلسازی در پروژههای بعدی نیز، استفاده نماید.
به گفته بروک مدلسازی صورت گرفته همچنان در حال بهبود و بروزرسانی است. «ما میخواهیم این مدل را تا جایی که امکان دارد کاربردیتر کنیم. میخواهیم آنچه را که ما ساختهایم و آنچه قبلاً ساخته شده بود را همزمان در مدلمان داشته باشیم، که این به معنای اعتماد و مدیریت بهتر کارفرما، بر روی سازه است.»
تهیه شده توسط:رضا رجبی
شرکت ساختمانی بالفور (Balfour Beatty) توانست به کمک راهکارهای موجود در نرمافزار Autodesk BIM دو ماه زودتر از موعد پروژهی هتل Omni Falls را به پایان برساند.
به گزارش بیمانا شرکت بالفور یک شرکت بینالمللی و پیشتاز در عرصه ساختوساز و زیرسازی است که در بیش از ۸۰ کشور جهان فعالیت میکند. شهر دالاس واقع در ایالت تگزاس ایالات متحده آمریکا اخیراً بهمنظور ساخت یک هتل لوکس برای مرکز همایشهای شهر، شرکت خدمات ساختمانی بالفور را به خدمت گرفته است. علت این امر نگرانی موجود بابت عدم برخورداری هتلی در نزدیکی مرکز همایشهای بزرگ اقتصادی بوده است.
لذا تصمیم بر آن شد که یک هتل ۲۳ طبقه با هزار و یک اتاق و به نام هتل اومنی دالاس (Omni Dallas Hotel) در مجاورت مرکز همایشها ساخته شود. به علت بهره بالای درآمد دولت از محل مالیات اوراق قرضه سرمایهگذاری پروژه، آنان خواستار ساخت هتل در سریعترین زمان ممکن و صرف هزینهها بهصورت کارآمد شدند.
شرکت ساختمانی بالفور به روشهای مدلسازی اطلاعات ساختمان در نرمافزار Autodesk BIM اتکا کرد تا به انجام پروژه هتل با بودجه تخصیص یافته و برنامه زمانبندی شده یاری رساند.
“ما متعهد شدیم که ۲ ماه پروژه را زودتر از زمان پیشبینی شده به پایان برسانیم که این امر زمان استخدام کارکنان هتل را در اختیار کارفرما گذاشته تا هتل زودتر از موعد افتتاح شود. شکی نیست که روشهای نرمافزار Autodesk BIM به ما یاری رساند تا از تأخیرها دوری کرده و در طول پروژه زمان کافی را به دست بیاوریم.“
چالشها
استیون بلیر (Steven Belaire) مهندس ارشد پروژه گفت: «هنگامیکه تصمیمات در مورد طراحی گرفته شد، BIM ما را قادر ساخت تا گزینههای فراوانی را بررسی کنیم.» وی افزود: «BIM کار هماهنگی پروژه را آسانتر کرده، به کارفرما در اخذ تصمیمات آگاهانه یاری رساند و علیرغم دشواریهای برنامه زمانبندی، ادامه انجام آن را میسر ساخت. به خاطر کاراییهای فرایند BIM، ما نه تنها در اجرای برنامه زمانبندیشده موفق شدیم، بلکه دو ماه هم زودتر پروژه را به اتمام رساندیم.»
مسئولان شهر دالاس خواستار این بودند پیمانکار از روش طراحی و ساخت برای ارائه پروژه استفاده کند که هم شامل تکمیل مستندات طراحی قبل از شروع ساختوساز و هم شامل برنامه زمانبندی پویا باشد. البته پیمانکار نیز در ابتدای کار متوجه این امر بود که باید از مواردی که باعث تأخیر و تحمیل هزینههای پیشبینی نشده میشوند، مانند عدم پیشبینی تداخلات بین سیستمها، عدم درخواست بهموقع اطلاعات (RFIs) و کندی روند اخذ تصمیمات اجتناب نماید.
شرکتهای طراحی همان موقع با استفاده از ابزارهای دوبعدی مشغول بهکار در پروژه شدند، گرچه از به این دلیل که مدلهای هوشمند سهبُعدی در BIM شرکت را قادر میساخت تا پروژه در مسیر خود قرار گیرد از همان ابتدا مشخص بود که از فناوری BIM در فرآیند مدیریت ساخت استفاده خواهد شد.
برد کارازشیا (Brad Karazsia) یکی از مهندسان ارشد پروژه گفت: «ما تصمیم گرفتیم که طرحهای دوبعدی را به مدل سهبعدی تبدیل کنیم تا بتوانیم BIM را در پروژه مطرح کنیم.» وی ادامه داد: «از آنجا که تجربه BIM را در پروژههای مشابه داشتهایم، میدانستیم که صرف این زمان برای سهبُعدی کردن پروژه ارزش دارد؛ بهراستی که BIM در تمام وجوه پروژه مفید است. حتی اگر فقط برای شناسایی تداخلات از BIM استفاده کنید، باز هم ارزشاش را خواهد داشت”.
راهحلها
شرکت بالفور کار را با ساخت مدل سهبعدی هوشمند در نرمافزارهایAutodesk Revit Architecture و Autodesk Revit Structure آغاز کرد. آنان متوجه شدند لازم نیست از جنبههای مختلف، طرح را مدلسازی کنند و به همین دلیل تیم پروژه با ساخت یک مدل ابتدایی از پروژه کار خود را شروع و برای بخشهای پیچیدهتر مانند سیستمهای تأسیساتی و سقفها بر روی جزئیات تمرکز کردند.
گرگ داشر (Greg Dasher) مدیر پروژههای یکپارچه فرآیند کار را اینگونه تشریح کرد: «هر هفته ما آخرین ویرایش طرح را از معماران و دیگر مهندسین دریافت میکردیم و از فرمتهای DWG برای مقایسه ویژگیها در نرمافزار Autocad به منظور مشخص کردن تغییرات بهره میبردیم؛ سپس آنها را در مدل بروزرسانی کرده و بدین طریق، میتوانستیم موضوعات پراهمیتی که نیاز به هماهنگی دارند را مشخص کنیم.»
بلیر نیز گفت: «مدل سهبعدی ساختهشده ما را قادر ساخت که به همراه تیم طراحی و کارفرما پروژه را بررسی کنیم، بدین ترتیب همه افراد توانستند اشکالات سقف را واضحتر ببینند. این امر باعث شد تا ما بهترین راهحل را بیابیم. بدینصورت از بحثهای قبل و بعدازاین مشکل که باعث هدر رفت زمان میشود، رهایی یافتیم. مشکل را با پایین آوردن تراز سقف بهاندازه ۲۳ سانتیمتر در سریعترین حالت ممکن حل کردیم. بدینصورت کارفرما سقف بلند خود را داشت و ما هم فاصلهای را که نیاز داشتیم، بدون وجود فضایی اضافی به دست آوردیم.»
کاهش درخواست اطلاعات با همکاری بیشتر
همانطور که پروژه پیش میرفت، فرآیند BIM ارتباطات بیشتری بین شرکتهای جزء برقرار میکرد. بدین ترتیب، پیمانکاران جزء جبهههای کاری خود در پروژه را با استفاده از طرحهای تفصیلی به کمک نرمافزارهای خودشان توسعه دادند. مثلاً پیمانکار تهویه مطبوع (HVAC) و پیمانکار لولهکشی از بستههایMicro Application و پیمانکار برق پروژه از نرمافزار Autocad استفاده کردند. سپس، برای کل تیم پروژه جلسهای رودررو از طریق وب ترتیب داده شد و ابزارهای Autodesk Navisworks برای شناسایی تداخلات مورد استفاده قرار گرفت. بلیر گفت: «ما بخشهای مختلف پروژه را به کمک نرمافزار Autodesk Navisworks در طول جلسه بررسی کردیم. بعد از رصد همپوشانیها توسط پیمانکار جزء، آنها اغلب توانایی حل مشکلات را در زمانی که ما سراغ قسمت دیگری جهت رصد همپوشانیها میرفتیم داشتند. سپس در پایان جلسه، اصلاحات را در مدل تجمیع کردیم، که در واقع این روش سریعترین حالت برای حل مسائل بود.»
بر طبق گفتههای مسئولان پروژه وقتی زمان ساخت پروژه فرارسید، نتیجه زحمات مشخص شد. کارازشیا گفت: «ما صدها تداخل در هر طبقه را قبل از عملیات ساخت رفع کردیم که این امر باعث کاهش نیاز به تبادل اطلاعات (RFIs) گردید. ارزیابیها نشان داد که تبادل اطلاعات (RFIs) به میزان ۵۰ درصد کمتر از مقدار معمول یک پروژه با این ابعاد بوده است که این میزان کاهش را مدیون فناوری BIM هستیم. هرچه قدر کمتر تبادل اطلاعات (RFIs) صورت گیرد درواقع در زمان و هزینه پروژه صرفهجویی شده است.»
یکپارچهسازی پروژه به دور از محل ساخت
برای سرعت بخشیدن به پیشرفت پروژه هتل، شرکت پیمانکار از ساخت دور از محل بهصورت وسیع بهره گرفت. البته این حقیقت که اکثر پیمانکاران جزء این پروژه، قبلاً از سیستم BIM استفاده کرده بودهاند نیز به سادهسازی روند کار کمک کرد. مبنای کار پیمانکاران جزء بر روی ساخت مدل سهبعدی بناشده بود که این امر باعث شد مونتاژ بسیاری از بخشهای بزرگ پروژه بهدوراز محل صورت گیرد. سپس نسبت به نیاز پروژه بخشهای مونتاژ شده را در درون پروژه جایگذاری میکردند.
کارازشیا در این زمینه گفت: «ساخت دور از محل، روشی فوقالعاده برای سرعت بخشیدن به کار ساختوساز است.»
وی افزود: «اغلب انتظار میرود هنگامیکه المانها در ساختمان جایگذاری میشوند، نیاز به اندازهگیری و تنظیمات دقیق وجود دارد، اما در این پروژه نیاز چندانی به انجام این کار نداشتیم، چراکه در اغلب موارد المانها بهدوراز کارگاه سرهمبندی شدهاند و مانند تکههای پازل بر روی هم سوار شدند. این سطح از دقت بسیار بالا را فناوری BIM به ارمغان آورد.»
نتیجهگیری
دلیل جلوتر بودن زمان این پروژه نسبت به زمان اصلی پروژه درواقع مدیون BIM است. هتلی که قرار بود در ابتدای سال ۲۰۱۲ افتتاح شود، توانست ۲ ماه زودتر پذیرای مهمانان باشد. جرت کلیک (Jerret Click) مدیر ارشد پروژه گفت: «طبق بررسیهای صورت گرفته در ابتدای سال ۲۰۱۱ برایمان روشن بود که زودتر از زمانبندی قادر به اتمام پروژه خواهیم بود.»
وی اظهار کرد: «ما متعهد شدیم که ۲ ماه پروژه را زودتر از زمان پیشبینیشده به پایان برسانیم که این امر زمان استخدام کارکنان هتل را در اختیار کارفرما گذاشته تا هتل زودتر از موعد افتتاح شود. شکی نیست که روشهای Autodesk BIM به ما یاری رساند تا از تأخیرها دوری کرده و در طول پروژه، زمان کافی را بهدست بیاوریم.»
کلیک در خاتمه گفت: «ما بخشهای مختلف پروژه را به کمک Autodesk Navisworks در طول جلسه بررسی کردیم. بعد از رصد همپوشانیها توسط پیمانکار جزء، آنها اغلب توانایی حل مشکلات را درزمانی که ما سراغ قسمت دیگری جهت رصد همپوشانیها میرفتیم داشتند. سپس در پایان جلسه اصلاحات را در مدل تجمیع کردیم. که درواقع این روش سریعترین حالت برای حل مسائل بود.»
تهیه شده توسط:آرین مشهدی